Archeologia
Dział Archeologii
Adres: ul. Piotra Wysockiego nr 29
58-304 Wałbrzych
Telefon: 074 664 60 33 wewn. 304
fax : 074 66460 35
e-mail: starakopalnia @o2.pl
archeologia@starakopalnia.com.pl
www. starakopalnia. com. pl
Pracownicy działu:
Anna Kowalska – starszy kustosz, kierownik
Marcin Kuleszo - adiunkt
Historia Działu Archeologii
Obecny Dział Archeologii został powołany 1 maja 1987 roku jako Oddział Archeologiczny Muzeum Okręgowego w Wałbrzychu. Był pierwszą
i jedyną, w ramach ówczesnego województwa, wydzieloną komórką zajmującą się archeologią i tak też pozostało do chwili obecnej. Z powodu braku miejsca
w siedzibie macierzystej, został tymczasowo placówką zamiejscową
w Kamieńcu Ząbkowickim.
Do jego głównych zadań należało:
- zbieranie i dokumentowanie zabytków archeologicznych związanych
z dziejami Śląska, w granicach ówczesnego województwa wałbrzyskiego, poprzez podejmowanie własnych badań terenowych, przyjmowanie darów
i depozytów;
- prowadzenie działalności naukowej, głównie w zakresie opracowywania zbiorów;
- udostępnianie zbiorów studentom i pracownikom naukowym;
- popularyzowanie dziedzictwa archeologicznego poprzez wystawy, wykłady, zajęcia z młodzieżą szkolną;
- współpracowanie z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w Wałbrzychu przy ochronie nieruchomych i ruchomych zabytków archeologicznych oraz sprawowanie opieki nad stanowiskami archeologicznymi, leżącymi we wschodniej części województwa.
W grudniu 2003 roku placówka została przeniesiona do Wałbrzycha
i ulokowana w budynku sztygarówki, na terenie Oddziału Muzeum Przemysłu
i Techniki. Od 1 stycznia 2009 roku Oddział Archeologiczny przestał być placówką muzealną i wszedł w skład instytucji kultury Parku Wielokulturowego – Stara Kopalnia w Wałbrzychu jako Dział Archeologii.
Zbiory Działu Archeologii
W momencie powołania Oddziału Archeologicznego Muzeum Okręgowe w Wałbrzychu nie miało zbiorów archeologicznych. W latach 60 i 70., gdy zapanowała tendencja do profilowania kolekcji poszczególnych placówek na Dolnym Śląsku i ustalono, że Wałbrzych będzie zbierał okazy geologiczne oraz ceramikę, ówczesne Muzeum Miejskie przekazało do Wrocławia kolekcję archeologiczną, zawierającą między innymi zabytki przedwojennego Heimatmuseum w Wałbrzychu.
Pracownicy Oddziału zaczęli odbudowywać zbiory, początkowo drogą planowych badań wykopaliskowych na interesujących stanowiskach. Niestety, po 1991 roku nie było już możliwości finansowych prowadzenia własnych prac badawczych. Kontynuowano pozyskiwanie zabytków przez ratownicze badania na stanowiskach naruszonych robotami budowlanymi czy nadzory archeologiczne nad inwestycjami (melioracje, instalacje, budowy), prowadzonymi na zlecenie osób fizycznych lub firm. Także Wojewódzki Konserwator Zabytków w Wałbrzychu przekazywał materiały pochodzące
z badań instytucji archeologicznych spoza regionu, prowadzących prace na tym obszarze. Po przeniesieniu archeologii do Wałbrzycha w znacznym stopniu ograniczona została działalność terenowa Oddziału.
Obecnie w zbiorach znajduje się ponad 35000 zabytków (całych form lub ich fragmentów). Są to materiały od schyłkowego paleolitu po czasy nowożytne, m. in. z neolitycznych osad w Ząbkowicach Śląskich - Sadlnie i Muszkowicach, wielokulturowych osad w Byczeniu, Suszce, Śremie, Krzelkowie, Raczycach, osad z okresu wpływów rzymskich w Niedźwiedniku (wg AZP w Rososznicy)
i osady wczesnośredniowiecznej w Kamieńcu Ząbkowickim, grodziska wczesnośredniowiecznego w Dobromierzu, renesansowego zamku
w Ząbkowicach Śląskich i z badań średniowiecznych miast Ząbkowic, Ziębic
i Złotego Stoku. Jest też kilkadziesiąt tysięcy zabytków zdeponowanych
z grodziska w Bardzie i w Niemczy.
Na ich bazie powstają prace doktorskie i artykuły naukowe, udostępniane są materiały do badań porównawczych.
Zbiory prezentowane były na wystawach czasowych. Dopiero od stycznia 2010 roku można oglądać zalążek wystawy stałej „ Fragmenty przeszłości. Zabytki archeologiczne z terenu byłego województwa wałbrzyskiego”, która rozbudowana zostanie w nowych salach wystawowych, po ukończeniu rewitalizacji i adaptacji na cele kulturalne byłej kopalni KWK Julia.
Dział wydaje oświadczenia o gotowości przyjęcia zabytków pozyskanych w trakcie badań archeologicznych prowadzonych na terenie powiatów: dzierżoniowskiego, świdnickiego, wałbrzyskiego i ząbkowickiego.
Adres: ul. Piotra Wysockiego nr 29
58-304 Wałbrzych
Telefon: 074 664 60 33 wewn. 304
fax : 074 66460 35
e-mail: starakopalnia @o2.pl
archeologia@starakopalnia.com.pl
www. starakopalnia. com. pl
Pracownicy działu:
Anna Kowalska – starszy kustosz, kierownik
Marcin Kuleszo - adiunkt
Historia Działu Archeologii
Obecny Dział Archeologii został powołany 1 maja 1987 roku jako Oddział Archeologiczny Muzeum Okręgowego w Wałbrzychu. Był pierwszą
i jedyną, w ramach ówczesnego województwa, wydzieloną komórką zajmującą się archeologią i tak też pozostało do chwili obecnej. Z powodu braku miejsca
w siedzibie macierzystej, został tymczasowo placówką zamiejscową
w Kamieńcu Ząbkowickim.
Do jego głównych zadań należało:
- zbieranie i dokumentowanie zabytków archeologicznych związanych
z dziejami Śląska, w granicach ówczesnego województwa wałbrzyskiego, poprzez podejmowanie własnych badań terenowych, przyjmowanie darów
i depozytów;
- prowadzenie działalności naukowej, głównie w zakresie opracowywania zbiorów;
- udostępnianie zbiorów studentom i pracownikom naukowym;
- popularyzowanie dziedzictwa archeologicznego poprzez wystawy, wykłady, zajęcia z młodzieżą szkolną;
- współpracowanie z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w Wałbrzychu przy ochronie nieruchomych i ruchomych zabytków archeologicznych oraz sprawowanie opieki nad stanowiskami archeologicznymi, leżącymi we wschodniej części województwa.
W grudniu 2003 roku placówka została przeniesiona do Wałbrzycha
i ulokowana w budynku sztygarówki, na terenie Oddziału Muzeum Przemysłu
i Techniki. Od 1 stycznia 2009 roku Oddział Archeologiczny przestał być placówką muzealną i wszedł w skład instytucji kultury Parku Wielokulturowego – Stara Kopalnia w Wałbrzychu jako Dział Archeologii.
Zbiory Działu Archeologii
W momencie powołania Oddziału Archeologicznego Muzeum Okręgowe w Wałbrzychu nie miało zbiorów archeologicznych. W latach 60 i 70., gdy zapanowała tendencja do profilowania kolekcji poszczególnych placówek na Dolnym Śląsku i ustalono, że Wałbrzych będzie zbierał okazy geologiczne oraz ceramikę, ówczesne Muzeum Miejskie przekazało do Wrocławia kolekcję archeologiczną, zawierającą między innymi zabytki przedwojennego Heimatmuseum w Wałbrzychu.
Pracownicy Oddziału zaczęli odbudowywać zbiory, początkowo drogą planowych badań wykopaliskowych na interesujących stanowiskach. Niestety, po 1991 roku nie było już możliwości finansowych prowadzenia własnych prac badawczych. Kontynuowano pozyskiwanie zabytków przez ratownicze badania na stanowiskach naruszonych robotami budowlanymi czy nadzory archeologiczne nad inwestycjami (melioracje, instalacje, budowy), prowadzonymi na zlecenie osób fizycznych lub firm. Także Wojewódzki Konserwator Zabytków w Wałbrzychu przekazywał materiały pochodzące
z badań instytucji archeologicznych spoza regionu, prowadzących prace na tym obszarze. Po przeniesieniu archeologii do Wałbrzycha w znacznym stopniu ograniczona została działalność terenowa Oddziału.
Obecnie w zbiorach znajduje się ponad 35000 zabytków (całych form lub ich fragmentów). Są to materiały od schyłkowego paleolitu po czasy nowożytne, m. in. z neolitycznych osad w Ząbkowicach Śląskich - Sadlnie i Muszkowicach, wielokulturowych osad w Byczeniu, Suszce, Śremie, Krzelkowie, Raczycach, osad z okresu wpływów rzymskich w Niedźwiedniku (wg AZP w Rososznicy)
i osady wczesnośredniowiecznej w Kamieńcu Ząbkowickim, grodziska wczesnośredniowiecznego w Dobromierzu, renesansowego zamku
w Ząbkowicach Śląskich i z badań średniowiecznych miast Ząbkowic, Ziębic
i Złotego Stoku. Jest też kilkadziesiąt tysięcy zabytków zdeponowanych
z grodziska w Bardzie i w Niemczy.
Na ich bazie powstają prace doktorskie i artykuły naukowe, udostępniane są materiały do badań porównawczych.
Zbiory prezentowane były na wystawach czasowych. Dopiero od stycznia 2010 roku można oglądać zalążek wystawy stałej „ Fragmenty przeszłości. Zabytki archeologiczne z terenu byłego województwa wałbrzyskiego”, która rozbudowana zostanie w nowych salach wystawowych, po ukończeniu rewitalizacji i adaptacji na cele kulturalne byłej kopalni KWK Julia.
Dział wydaje oświadczenia o gotowości przyjęcia zabytków pozyskanych w trakcie badań archeologicznych prowadzonych na terenie powiatów: dzierżoniowskiego, świdnickiego, wałbrzyskiego i ząbkowickiego.
![]() |
![]() |
![]() |









